Hiçbir zaman efsaneleşmedi-İlber Ortaylı

Başbakan Erdoğan’ın Arap Baharı gezisinde adı sıkça anılan eski Mısır lideri Cemal Abdülnasır, Arap folklorunda bir portre olarak kaldı

9 Haziran 1967’de Arap dünyası tarihinin en trajik mağlubiyetini yaşıyordu. İsrail’e karşı mağlubiyeti korkunç yapan, utanç ve ümitsizlikti. Birkaç gün önce “Arap dirilişi neymiş görecekler” diyen kitleler kendilerini suçlamaya başladı. Arap dünyasının lideri durumundaki Cemal Abdülnasır ağlayarak istifasını açıkladı. Çöküntü sonucu kitleler sokağa döküldü. Nasır’ı yalvararak geri çağırıyorlardı.
Nasır uzayan gösterilerle görevine döndü. Konumunu anlamıştı, bundan sonraki siyasi hayatı daha mutedil, uzlaştırıcı, gerçeği takip eden bir tona büründü. Araplar arasındaki çatışmaları yatıştırmaya, büyük devletler arasındaki dengeye dikkat etmeye, anti-Amerikanizmin tonunu kısmaya gayret etti. 1956’da Fransa, Britanya ve ABD’yi hizaya getirmiş gibiydi ama aynı gruplar 1967 Haziran’ında İsrail ile birlikte ona çok acımasız davrandılar. Efsane sönmüştü, en müfrit taraftarları bile onu yenilen ama idealist bir savaşçı olarak niteledi. Yorulan dimağı şoklara dayanamadı. 28 Eylül 1970 akşamı ani bir kalp krizi ile bu dünyadan ayrıldı. Cenazesi onun yarattığı ümitlerin kayboluşuna bir ağıttı. Anıt mezarı uzun bir zaman bir alay fakir fellahın, mütevazı maaşlı öğretmenlerin ve küçük insanların ziyaret ettiği yer oldu.
Ülkesinin binlerce yıllık köylü çizgilerini taşıyan bu uzun boylu subay 1918 başlarında doğmuştu. Sefil değildi ama Mısır’ın hayatı zorlukla taşıyan yüz binlerce insanından biriydi. İskenderiye’deki posta memuru babanın imkânı yoksa, Kahire’deki amca Cemal’i okuttu. Osmanlı’nın bu yörelerde tanınan paşası Cemal Paşa’nın ismi ona verilmiş diyorlar; mümkündür. Başarılı olamasa da Mısır’da işgalci İngiltere’nin karşısına dikilen Cemal Paşa’nın adı 1917-1918 yıllarında birçok erkek doğan bebeğe kondu.
 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !